Os humanos seguimos evolucionando: as probas

Co paso do tempo, puidemos comprobar como os xenes foron e vindo para permitirnos adaptarnos ao noso medio ambiente. Fai uns 10.000 anos, por exemplo, un cambio no xene HERC2 deunos a primeira mostra de ollos azuis, un trazo que agora está bastante estendido nalgunhas partes do mundo.

Non hai razón para pensar que os seres humanos xa non esteamos baixo a influencia da selección natural, mesmo se esa selección a miúdo sente menos natural e máis 'urbana' (como o feito de que a nosa decisión de vivir en cidades seleccionou xenes que reducen o risco de contraer enfermidades como a tuberculose e a lepra).

Para ver como os nosos xenes actuais están a contribuír á nosa aptitude como...ler máis.

Por que México é proclive a sufrir tantos terremotos e tan fortes

A resposta recae na súa localización xeográfica.

Anel de Lume

O país atópase nunha área en forma de ferradura con alta actividade sísmica que se coñece como o Cinto de Lume do Pacífico, que une a América con Asia.

"No Cinto de Lume do Pacífico teñen lugar o 90% de todos os sismos do mundo e o 80% dos terremotos máis grandes", explicoulle a BBC Mundo a director da área de sismología do Instituto Geofísico do Perú (IGP), Hernado Taveras.

Ademais de México, esta rexión -tamén coñecida como Cinto Circumpacífico ou Anel de Lume- inclúe a Xapón, Ecuador, Chile, Estados Unidos, Perú, Bolivia, Ecuador, Colombia, Panamá, Costa Rica, Nicaragua, O Salvador, Honduras, Guatemala, e parte de Canadá, por unha banda do océano.

Misión Voyager, a viaxe de 40 anos que levou ao ser humano aos confíns do Sistema Solar

As sondas espaciais Voyager (que significa «viaxeiro») son probablemente os artefactos humanos que emprenderon a viaxe máis incrible de todos os tempos. Ambas son os obxectos humanos máis afastados e no seu historial está explorar por primeira vez planetas xigantes e lúas exóticas, que hoxe en día aparecen en calquera libro de texto. A súa incansable viaxe levounas ata as aforas do Sistema Solar e mesmo ata o baleiro insondable máis aló. Desde 2012, e por primeira vez en todos os tempos, unha nave, a Voyager 1, suca o espazo interestelar, o «oco» que hai entre as estrelas da Vía Láctea.

Un forte terremoto sacode o sur de México

Crean un deseño revolucionario de chip cuántico

Enxeñeiros da Universidade de Nova Gales do Sur (Australia) presentaron un deseño radicalmente novo de «qubit». Está baseado nun sistema «flip-flop», que en español poderíase traducir como basculante, que promete converter a futura produción a gran escala dos chips cuánticos nun proceso moito máis barato e sinxelo do que se pensaba que se podería lograr. O deseño foi presentado este mércores na revista Nature Communications.

O deseño ten unha gran vantaxe. Funciona sen que sexa necesario colocar os átomos nunha posición moi estrita, como ocorre con outros chips. En concreto, permite que os «qubits» estean entrelazados a distancias de ata centos de nanómetros...ler máis.

Incrible! Un cadrado máxico con números primos!

A formiga que morde 700 veces máis rápido que un parpadeo

É unha aniquiladora nata. Aparece cos seus ollos avultados e un par de coitelas detrás da súa cabeza que se pechan nun instante sen que as súas vítimas teñan ningunha oportunidade. Non hai saída, as presas non poden reaccionar ante a inusitada velocidade coa que esta formiga do xénero Myrmoteras pecha as súas mandíbulas sobre elas, nada menos que no medio milisegundo, 700 veces máis rápido que o parpadeo dun ollo humano. E a presión.

Científicos do Museo Nacional de Historia Natural do Smithsonian describen como é esta dentada letal única na revista Journal of Experimental Biology, un sistema que a especie desenvolveu dunha maneira «completamente independente».

As Myrmoteras entran na clasificación de formigas de mandíbula trampa, pola posición e o uso dos seus apéndices. Viven nos trópicos do sueste asiático, onde se alimentan principalmente de colémbolos, pequenos artrópodos repartidos por todos os continentes que se lanzan ao aire como pulgas cando detectan unha ameaza...ler máis.

Por que bostezar é tan contaxioso e por que debería importarnos?

Os expertos non se poñen de acordo. Hai explicacións que o achacan á empatía e outras que se refiren á necesidade de refrigerar o cerebro. A última achégana expertos da Universidade de Nottingham, que acaban de concluír na revista Current Biology que esta propensión humana é activada automaticamente por reflexos primitivos na cortiza motora primaria, unha área do cerebro responsable dos movementos do corpo.

Os seus últimos descubrimentos demostran que a nosa capacidade para resistir o bostezo é limitada, sobre todo cando alguén preto de nós abre a mandíbula exageradamente. Ademais, o noso desexo de bostezar increméntase se se nos di que debemos resistilo. Pero, non importa o moito que tratemos de afogar un bostezo; como moito poderemos cambiar a forma en que o facemos, pero non conseguiremos alterar a nosa propensión para facelo.

O bostezo contaxioso desencadéase involuntariamente cando observamos a outra persoa en acción. É unha forma común de ecofenómeno que implica a imitación automática...ler máis.

Máximo histórico na temperatura do mar en Galicia: o prólogo de perigosos cambios

No mes de xuño, coincidindo cunha vaga de temperaturas extremadamente altas en Galicia, Portos do Estado informou de que a súa boia de Cabo Silleiro, pertencente a Rede de Boias de Augas Profundas, rexistrara un máximo histórico de temperatura da auga:19,9ºC, representando un incremento de ata 1,25ºC respecto ao ano anterior. No resto da Península houbo valores igualmente significativos: máis de 27ºC en Tarragona, 23,5ºC en Bilbao-Vizcaya e 24,3ºC no Cabo de Gata. A subida xeral foi de entre 0,5 e 2,5 graos.

Desde a propia entidade estatal achacaban estes datos ao cambio climático. Pero, hai máis elementos a ter conta? Jesús Gago,investigador do Centro Oceanográfico de Vigo, do IEO, explica que “na temperatura da auga inflúen moitos factores; non existe un só que o explique”. Nas variacións térmicas dos océanos concorre “unha dinámica complexa, con correntes, as ondas, o vento, etc.”. Con todo, Gago sinala que existe un aumento de temperaturas nos últimos tempos, do que xa alertaron no IEO hai catro anos nun estudo realizado na ría de Vigo. “Estes datos confirman os nosos resultados”, expón...ler máis.

Albert Einstein, abraiado co solpor nas illas Cíes

O luns 9 de marzo de 1925, un transatlántico está amarrado ao porto de Vigo. Un home en cuberta contempla o solpor nas illas Cíes. E escribe máis tarde no seu diario: “Riqueza de cores e posta de sol en Vigo, incomparable”. Ese home é o propio Albert Einstein. A luz, que foi protagonista dos seus estudos científicos, a mesma que escorrega pola curvatura do espazo-tempo, é agora para el un espectáculo: o do empardecer na ría de Vigo.

Porque, en efecto, Albert Einstein estivo en Galicia. Fixo escala en Vigo en dúas ocasións, en marzo e en maio daquel ano 1925 en que realizou unha xira científica por Sudamérica. E ademais deixou unhas notas manuscritas con loubanzas cara á paisaxe da ría viguesa.

Einstein xa estivera en España con anterioridade. En 1923, foi todo un fenómeno de masas a súa xira de conferencias por Barcelona, Madrid e Zaragoza. Viña de gañar en 1921 o premio Nobel de Física e era xa unha celebridade mundial...ler máis.